Voor ondernemers in de land- en tuinbouw geldt nog altijd een zeer bijzondere fiscale vrijstelling: zowel in de inkomstenbelasting als de vennootschapsbelasting geldt een vrijstelling voor waardeveranderingen van landbouwgrond. Daardoor hoeft bij verkoop of staking van de landbouwonderneming vaak geen of maar beperkt belasting te worden betaald over de meerwaarde van de landbouwgrond. Onder landbouwgrond wordt zowel verstaan cultuurgrond als de ondergrond van bedrijfsopstallen. De betreffende ondernemers verkeren wat dat betreft in een aanmerkelijk gunstiger positie dan hun collega’s buiten de agrarische sector, die bij verkoop of bedrijfsbeëindiging doorgaans wél belasting moeten betalen over de stille reserves in bijvoorbeeld hun bedrijfsgebouwen en -terreinen.
Uitzonderingen
Bepaalde waardeveranderingen en voordelen die niet toe te schrijven zijn aan waardeveranderingen, zijn uitgezonderd van de landbouwvrijstelling. Zo zijn waardeveranderingen wegens overgang naar een niet-agrarische bestemming niet vrijgesteld, evenmin als bijvoorbeeld ‘pachtersvoordelen’.
Optimale toepassing
Ondernemers in de land- en tuinbouw hebben uiteraard belang bij een optimale toepassing van de landbouwvrijstelling. Dat levert, na realisatie van winst op landbouwgrond, vaak discussies op met de belastingdienst. Zowel voor wat betreft de feiten (de omvang van de vrijgestelde waardeverandering) als op juridisch vlak. Over de landbouwvrijstelling worden voortdurend procedures gevoerd bij de rechter. Ook voordat de meerwaarde van landbouwgrond wordt gerealiseerd, zijn er mogelijkheden om optimale toepassing van de landbouwvrijstelling in de toekomst te waarborgen. Bijvoorbeeld door een herwaardering van de landbouwgrond tot de actuele marktwaarde te bewerkstelligen. Hierdoor kan geanticipeerd worden op eventuele afschaffing van de vrijstelling in de toekomst.
Politieke discussie
Al geruime tijd zijn de meningen verdeeld over de vraag of er nog voldoende rechtvaardiging is voor de landbouwvrijstelling. Hoewel het Landbouw Economisch Instituut (LEI) in 2008 in een evaluatierapport vooral argumenten ziet voor afschaffing, heeft geen regering tot op heden afschaffing in haar plannen opgenomen, maar dat zou zo kunnen veranderen.
Voor meer informatie over de landbouwvrijstelling, begeleiding bij discussies met de belastingdienst en advisering over optimale toepassing van de landbouwvrijstelling kunt u terecht bij André Verduijn.
